Jum. Yan 9th, 2026
Starmer Grenlandiya va Daniyaning o’z taqdirini o’zi belgilash huquqini tasdiqladi

Bosh vazir Ser Kir Starmer BBCga bergan bayonotida Grenlandiyaning kelajagi faqat Grenlandiya va Daniya tomonidan hal qilinishi kerakligini aytdi.

Bu bayonot Prezident Trampning Grenlandiyani «milliy xavfsizlik nuqtai nazaridan» sotib olishga qiziqishi yangilanganidan keyin berildi.

AQSh prezidenti, yuqori martabali ma’muriyat rasmiylari bilan birga, yarim avtonom Daniya hududining Amerika Qo’shma Shtatlari tarkibiga kirish imkoniyatini bir necha bor taklif qilishdi.

Grenlandiya va Daniya bosh vazirlari dam olish kunlari bu fikrni qat’iyan rad etishdi.

Grenlandiya Bosh vaziri Jens Frederik Nilsen Prezident Trampning so’nggi so’zlariga javoban «endi yetar», dedi va AQShning orol ustidan nazorat qilish g’oyasini «fantaziya» deb ta’rifladi.

Daniya Bosh vaziri Mette Frederiksen «AQShning Daniya qirolligidagi uchta davlatdan birortasini anneksiya qilishga haqqi yo’q»ligini ta’kidladi.

Ser Kirga Prezident Trampga «Grenlandiyadan qo’lingni tort» degan fikrni qo’llab-quvvatlaysizmi, degan savolga, u ko’pincha ehtiyotkorlik va diplomatik javoblarga xos bo’lgan xususiyatdan farqli o’laroq, qat’iy javob berdi.

«Ha,» dedi u. «Grenlandiyaning kelajagini Grenlandiya va Daniya qirolligi hal qilishi kerak va faqat Grenlandiya va Daniya qirolligi.

«Daniya Yevropada va NATOda yaqin ittifoqchidir. Grenlandiyaning kelajagi Daniya qirolligi va Grenlandiya uchun, faqatgina Grenlandiya va Daniya qirolligi uchun bo’lishi muhimdir.»

Bosh vazirning AQShning Venesueladagi harakatlarining qonuniyligi bo’yicha pozitsiyasi sezilarli darajada kamroq qat’iy edi.

«AQSh o’zi qilgan harakatni oqlashi kerak bo’ladi,» dedi Ser Kir va «biz doimo xalqaro huquq ustuvorligini himoya qilamiz» deb qo’shib qo’ydi.

Biroq, u AQSh xalqaro huquq doirasida harakat qilganmi yoki yo’qmi degan savolga to’g’ridan-to’g’ri javob berishdan qayta-qayta qochdi.

«Noqonuniy prezident bor edi, u endi olib tashlandi va menimcha, hech kim bu haqda ko’z yosh to’kmaydi,» dedi u va «tinch yo’l bilan demokratiyaga o’tish»ni imkon qadar tezroq amalga oshirishga chaqirdi.

AQShning harbiy harakatlari ayrim Leyboristlar partiyasi a’zolari, shuningdek, Liberal Demokratlar, Yashillar partiyasi va SNP rahbarlarining tanqidiga sabab bo’ldi, ular Bosh vazirdan bu harakatni xalqaro huquqni buzish deb qoralashni so’rashdi.

Yakshanba kuni Jamoatlar palatasi Tashqi ishlar qo’mitasi raisi Emili Tornberri bu kabi tanqidni bildirgan eng yuqori martabali Leyboristlar partiyasi a’zosi bo’ldi.

BBC Radio 4ning Westminster Hour dasturida so’zga chiqqan u, AQShning zarbalarini «qonuniy harakat emas» deb ta’rifladi va «bunga munosib asos bo’lishi mumkin bo’lgan narsani o’ylay olmayman» dedi.

U vaziyatni «xalqaro anarxiya» deb ta’rifladi va bu Rossiya va Xitoyni jasoratga undashi mumkinligi haqida ogohlantirdi.

Leyboristlar partiyasining cheklangan sonli a’zolari, asosan partiyaning chap qanotidan, AQShning harakatini xalqaro huquqni buzish deb ochiqchasiga qoralashdi.

Buyuk Britaniyaning javobiga oid qo’shimcha tanqidlar keyinroq Jamoatlar palatasida paydo bo’lishi mumkin, Tashqi ishlar vaziri Venesueladagi voqealar bo’yicha bayonot beradi.

Buyuk Britaniya doimiy a’zo bo’lgan BMT Xavfsizlik Kengashi AQSh operatsiyasini muhokama qilish uchun yig’iladi.

Buyuk Britaniya vakili Jeyms Kariuki yig’ilishda Buyuk Britaniya Venesuelada «qonuniy hukumatga xavfsiz va tinch o’tish»ni ko’rishni xohlashini va «xalqaro huquqqa sodiqligini» yana bir bor tasdiqladi.

Bu BMT bosh kotibi o’rinbosari Rozmari DiKarlo sessiyani ochib, AQShning harbiy harakatlari bilan bog’liq «xalqaro huquq qoidalariga rioya qilinmaganidan chuqur tashvishda» ekanligini aytganidan keyin sodir bo’ldi.

Venesuelaning chap qanot prezidenti va uning rafiqasi Siliya Flores AQSh huquqni muhofaza qilish organlari bilan birgalikda harbiy operatsiya natijasida Karakasdan olib ketilgan.

O’shandan beri ular Nyu-Yorkda qurol va giyohvand moddalar bilan bog’liq jinoyatlarda ayblanib, AQShga kokain kontrabandasi bilan shug’ullanuvchi zo’ravonlik jinoyat guruhidan boyib ketganlikda ayblanmoqda.

Maduro uzoq vaqtdan beri bu ayblovlarni uni hokimiyatdan ag’darish uchun bahona sifatida rad etib kelmoqda va ikkalasi ham ularga qarshi qo’yilgan ayblarga o’zlarini aybsiz deb topdilar.

Vestminster va undan tashqaridagi ichki ishlardan xabardor bo’lish uchun bizning Politics Essential axborotnomasiga obuna bo’ling.

AQSh prezidenti seshanba kuni ag’darilgan Venesuela rahbari uning harakatlariga taqlid qilganini da’vo qildi. Mana, ikkala odamning raqsiga yonma-yon nazar.

Bu haqda Buyuk Britaniya Bosh vaziri Ser Kir Starmer Parijda Ukrainaning ittifoqchilari yig’ilishidan so’ng ma’lum qildi.

BBCning Kubadagi muxbiri Uill Grant Venesuela va Kuba o’rtasidagi munosabatlarning mohiyati nimadan iboratligini tushuntiradi.

AQSh rasmiylarida sanksiyalarni buzganlikda ayblangan Rossiya bayrog’i ostidagi kemani musodara qilish uchun order bor.

Kanadalik neft zaxiralari dushanba kuni AQShning Venesuela rahbarini hibsga olishi va Amerika kompaniyalarining Lotin Amerikasi mamlakatida faoliyat yuritish rejalari ortidan pasaydi.

Tomonidan ProfNews