O’tgan asrning eng nufuzli arxitektorlaridan biri bo’lgan Frenk Geri 96 yoshida vafot etdi.
Geri o’zining avangard va eksperimental arxitektura uslubi uchun olqishlarga sazovor bo’ldi. Uning Ispaniyaning Bilbao shahridagi Guggenxaym muzeyi uchun titan bilan qoplangan dizayni uni 1997 yilda xalqaro shuhratga olib chiqdi.
U o’zining Santa-Monika (Kaliforniya) shahridagi turar-joyini zanjirli to’siq, fanera va gofrirovka qilingan po’lat kabi materiallardan foydalangan holda qayta loyihalash bilan o’zining dadil dizayn obro’sini yillar oldin o’rnatgan edi.
Uning o’limini shtab boshlig’i Meaghan Lloyd tasdiqladi. Uning birinchi nikohidan Lesli va Brina ismli ikki qizi; rafiqasi Berta Isabel Aguilera; va ularning Alehandro va Samuel ismli ikki o’g’li qoldi.
1929 yilda Torontoda tug’ilgan Geri o’smirlik chog’ida Los-Anjelesga ko’chib o’tdi va u erda Janubiy Kaliforniya universitetida arxitektura bo’yicha tahsil oldi, so’ngra 1956 va 1957 yillarda Garvard dizayn oliy maktabida o’qishni davom ettirdi.
O’z firmasını tashkil qilgandan so’ng, u an’anaviy arxitektura konventsiyalaridan voz kechdi, nosimmetriklik, an’anaviy bo’lmagan geometrik shakllardan va tugallanmagan materiallardan foydalanib, dekonstruktivizm sifatida tanilgan uslubda ishladi.
«Men hamma narsaga qarshi isyon ko’targan edim», – dedi Geri 2012 yilda The New York Times gazetasiga bergan intervyusida.
Bilbao loyihasi uning obro’sini sezilarli darajada oshirdi va bu Chikagodagi Millennium Parkidagi Jay Pritzker Pavilion, Germaniyadagi Geri minorasi va Parijdagi Louis Vuitton jamg’armasi kabi butun dunyo bo’ylab ikonik inshootlar uchun buyurtmalarga olib keldi.
«U Parijga va Fransiyaga o’zining eng buyuk asarini taqdim etdi», – dedi LVMH bosh direktori, dunyodagi eng yirik hashamatli tovarlar konserni va Louis Vuitton egasi Bernard Arnault.
Oldindan aytib bo’lmaydigan uslubi bilan ajralib turadigan Gerining dizaynlari o’ziga xosdir. 1996 yilda qurilgan Pragadagi Dancing House shisha binoning o’z-o’ziga qulashi illyuziyasini yaratadi, 2006 yilda qurilgan Ispaniyadagi Hotel Marques esa ko’p rangli metall varaqlar bilan bezatilgan. Uning Sidneyda biznes maktabi uchun qilgan dizayni jigarrang qog’oz xaltaga o’xshatilgan.
Geri 1989 yilda 60 yoshida umr bo’yi erishgan yutuqlari uchun nufuzli Pritzker arxitektura mukofotiga sazovor bo’ldi, uning ishi «yuqori darajada nafis, murakkab va sarguzasht estetikasi» ga ega deb ta’riflangan.
«Agar uning dizaynlari Amerika musiqasi bilan taqqoslansa, ularni eng yaxshi tarzda improvizatsiya va jonli, oldindan aytib bo’lmaydigan ruh bilan to’ldirilgan Jazzga o’xshatish mumkin», – deb ta’kidladi o’sha paytda Pritzker hay’ati.
Geri 2002 yilda Kanada ordeniga tayinlangan va 2016 yilda Qo’shma Shtatlardagi eng yuqori fuqarolik mukofoti bo’lgan Prezidentning Ozodlik medalini olgan.