Siyosiy bahs markazida bo’lgan britaniyalik-misrlik faol, unga qarshi «qoralash kampaniyasi» olib borilayotgani haqidagi so’nggi da’volarni qo’llab-quvvatlaganga o’xshaydi.
Alaa Abd El Fattah juma kuni Buyuk Britaniyaga keldi va inson huquqlari tashkilotlari uning adolatsiz ravishda hibsga olinganini iddao qilgan Misr qamoqxonasidan ozod etilganidan so’ng, 12 yildan beri birinchi marta oilasi bilan uchrashdi.
Bosh vazir X’dagi post orqali uning qaytishini olqishlagan bo’lsa-da, janob Abd El-Fattahning sionistlar va politsiya xodimlariga qarshi zo’ravonlikni targ’ib qilgan eski ijtimoiy media postlari paydo bo’lgach, tanqidlar paydo bo’ldi.
Ser Kir Starmer o’shandan beri «mutlaqo jirkanch» qayta paydo bo’lgan postlardan bexabar ekanligini aytdi, buning uchun janob Abd El Fattah uzr so’radi va hukumat «bu holdagi ma’lumotlar yetishmovchiligini ko’rib chiqish uchun choralar ko’rmoqda» dedi.
«Antisemitizmning kuchayishi va yaqinda sodir etilgan dahshatli hujumlar bilan men bilaman, bu Buyuk Britaniyadagi yahudiy jamiyatidagi ko’pchilikning g’azabiga sabab bo’ldi», – deya qo’shimcha qildi u.
Soyali Tashqi ishlar vaziri Yvett Kuper, nima uchun hozirgi va sobiq hukumatlardagi vazirlar janob Abd El Fattahning avvalgi izohlaridan xabardor bo’lmaganligi sababini tekshirish uchun yuqori martabali davlat xizmatchisini so’radi.
Janob Abd El Fattahning dushanba kuni ertalab e’lon qilingan bayonotida, postlarning «qanchalik hayratlanarli va og’riqli» ekanligini tushunishi ifodalangan.
U izohlarni «yosh yigitning g’azabining ifodasi» deb ta’rifladi.
Bosh vazirning matbuot kotibi dushanba kuni uzrni olqishlab, uni «ancha to’liq uzr» deb ta’rifladi va «bu, albatta, to’g’ri ish».
Biroq, uzridan bir necha soat o’tgach, BBC News janob Abd El Fattahning Facebook akkaunti boshqa foydalanuvchining uni tanqid qilishini «dunyodagi eng boy odam, Yaqin Sharq razvedka xizmatlari va bir nechta sionistik tashkilotlar» tomonidan olib borilayotgan «tinimsiz qoralash kampaniyasi» deb ta’riflagan postni «yoqtirganini» aniqladi.
Soyali Adliya vaziri Robert Jenrik, xuddi shu kuni janob Abd El Fattahning Facebook akkaunti tomonidan «yoqtirilgan» ikkinchi postni ta’kidlab, u sionistlar kampaniyasining qurboni bo’lganini da’vo qildi. BBC News ushbu ikkinchi xabarning skrinshotini ko’rdi, ammo asl post o’chirilganga o’xshaydi.
Jenrikning ta’kidlashicha, ikki post «El Fattahning uzri samimiy emasligi va yozilganligini ko’rsatadi».
«U avvalgi ekstremistik qarashlaridan uzoqlashish o’rniga, ularni hali ham saqlab turganini tasdiqlaydi. Tavba qilishni ko’rsatish o’rniga, u o’zini fitna qurboni sifatida ko’rsatmoqda», – deya qo’shimcha qildi u.
Uning so’zlariga ko’ra, postlar «uning fuqaroligini bekor qilish uchun chegaraga yetish mumkinligini ko’rsatadi: u milliy xavfsizlikka tahdid solgan va shunday bo’lib qolmoqda va uning Buyuk Britaniyadagi mavjudligi, shubhasiz, jamoat manfaatlariga mos kelmaydi».
Abd El Fattahga tegishli Facebook akkaunti avvalroq Buyuk Britaniyaga kelganidan keyin 14 yoshli o’g’li Xolid bilan uchrashgan fotosuratini baham ko’rgan edi.
O’n yildan ortiq vaqtni qamoqda o’tkazgan faol, o’sha paytdagi Misr prezidenti Husni Muborakning iste’fosiga olib kelgan 2011 yildagi qo’zg’olon paytida shuhrat qozongan.
2021 yilda u inson huquqlari guruhlari tomonidan adolatsiz deb qoralangan sud jarayonida qiynoqlar haqida Facebookdagi postni baham ko’rgani uchun «soxta yangiliklar tarqatganlikda» ayblanib hukm qilingan.
Uning London shahrida tug’ilgan onasi tufayli, 2021 yil dekabr oyida konservativ hukumat davrida unga Britaniya fuqaroligi berilgan.
Uning eski tvitlari paydo bo’lganidan so’ng, konservatorlar va Reform UK hukumatdan uni Britaniya fuqaroligidan mahrum qilishni va deportatsiya qilishni talab qilishdi.
Ichki ishlar vaziri, agar «jamoat manfaatlariga mos kelmasa», ikki fuqarolikka ega bo’lgan shaxsning fuqaroligini bekor qilish vakolatiga ega bo’lsa-da, bu vakolat odatda terrorizm yoki jiddiy uyushgan jinoyatchilik bilan bog’liq holatlarda, shaxs milliy xavfsizlikka tahdid deb hisoblangan hollarda qo’llanilgan.
Downing Street bu holatda bu yuqori standart bajarilmaganligiga ishonishi tushuniladi. Shuningdek, kimnidir fuqaroligidan mahrum qilish to’g’risidagi har qanday qaror potentsial uzoq va qimmat huquqiy e’tirozga duch kelishi mumkin.
Faol avvalroq 2012 yilda Isroil haqida qilgan onlayn izohlari tufayli o’n yil oldin inson huquqlari bo’yicha mukofotga nomzod sifatida olib tashlangan edi.
Temir yo’l vaziri Lord Xendi hukumatning vazirlar xabarlardan nega bexabar bo’lganini o’rganayotgani to’g’ri ekanligini aytdi.
«Uning aytganlari aniq jirkanch edi. Hech kim bunga rozi bo’lmaydi – ayniqsa hukumat. Endi Tashqi ishlar vazirligi tomonidan ushbu tvitlar qanday qilib e’tibordan chetda qolgani haqida so’rov o’tkazilmoqda», dedi u.
Kasaba uyushmasi xodimi Pol Novak Yevropa Ittifoqi bilan «imkon qadar yaqin» iqtisodiy aloqalar bo’lishini xohlayotganini aytmoqda.
Ijtimoiy mobillik komissiyasi raisi bosh vazirdan aniqroq strategiya belgilashni so’radi.
Leyboristlar partiyasining qariyb 40 nafar deputati ser Kir Starmerga murojaatnoma yuborib, taklif «asosiy huquqni cheklashi» haqida ogohlantirmoqda.
Ser Kir Starmer may oyidagi saylovlardan keyin o’z hukumatining keyingi bosqichi uchun kun tartibini e’lon qilmoqchi.
Darren Jons deputatlarga hukumat jamoatchilikning ustuvor vazifalarini bajarish uchun yetarli ish qilmayotganini aytdi.