«`html
Mohamed Salah Misr terma jamoasi bilan Afrika Millatlar Kubogi (Afcon) gʻolibligini qoʻlga kiritish uchun oʻzining beshinchi urinishiga kirishadi. U ushbu kubokni qoʻlga kirita olmagan Michael Essien va boshqa zamonaviy afsonalar roʻyxatiga qoʻshiladi.
Mohamed Salahning «Liverpool»dagi kelajagi noaniq boʻlishi mumkin, ammo uning «Enfild»dagi yutuqlari inkor etib boʻlmaydi.
Misrlik yulduz «qizillar» safida boʻlgan davrida koʻplab sovrinlarni qoʻlga kiritdi, ammo Afrika Millatlar Kubogi (Afcon) unga nasib etmadi.
Salah Marokashda boʻlib oʻtadigan 2025-yilgi finalda omadini oʻzgartirishga intilar ekan, u qitʼa kubogini qoʻlga kirita olmagan boshqa afrikalik futbol afsonalari safiga qoʻshiladi.
BBC Sport Africa Afrika futbolining eng nufuzli sovrinini qoʻlga kirita olmagan besh nafar taniqli shaxs haqida maʼlumot beradi.
Mohamed Salah Afcon musobaqasida ikki marta, eng soʻnggi marta 2021-yilda Kamerunda Senegalga qarshi oʻyinda ikkinchi oʻrinni egallagan.
33 yoshida bu Misr sardori uchun hal qiluvchi lahzami?
«Faraonlar» yetti marta gʻalaba qozonish boʻyicha rekordga ega boʻlib, turnirning eng muvaffaqiyatli terma jamoasi hisoblanadi.
Biroq, ularning soʻnggi gʻalabasi 2010-yilda boʻlgan boʻlib, bu Salahning 2011-yilda boshlangan xalqaro faoliyati bilan bir vaqtga toʻgʻri keldi.
Shuni taʼkidlash kerakki, Misr 2012, 2013 va 2015-yilgi Afcon musobaqalariga yoʻllanma ololmadi. Salahning birinchi ishtiroki 2017-yilda boʻlib oʻtdi, oʻshanda Shimoliy Afrikaliklar finalda Kamerunga magʻlub boʻlgan edi.
Salah 2017 va 2018-yillarda Afrikaning eng yaxshi futbolchisi deb topilgan. U 2019-yilgi Afcon musobaqasida oʻz uyida yana bir umidsizlikka uchradi. Oʻshanda Misr 1/8 finalda Janubiy Afrika terma jamoasidan magʻlub boʻldi.
Misr 2021-yilgi turnirda yana finalga chiqdi, ammo Salah oʻsha paytdagi «Liverpool»dagi jamoadoshi Sadio Manega penaltilar seriyasida magʻlub boʻldi.
Salah hal qiluvchi beshinchi penaltini tepishi kerak edi, ammo Senegal 4:2 hisobida mukammal gʻalabaga erishgani sababli bunga imkoniyat boʻlmadi.
2023-yilgi Afcon guruh bosqichida olgan jarohati Salahni safdan chiqardi. U hozirda Misrning barcha vaqtlardagi eng yaxshi toʻpurarlari roʻyxatida ikkinchi oʻrinda turadi. Uning jamoasi esa ikkinchi davrada Kongo Demokratik Respublikasi tomonidan turnirdan chiqarib yuborildi.
Afcon 2025 haqida bilishingiz kerak boʻlgan barcha narsalar
Afcon 2025 da kuzatilishi kerak boʻlgan olti nafar futbolchi
Didier Drogba (chapda) 2012-yilgi Afcon finalida Kot-d’Ivuar Zambiyaga qarshi kutilmagan magʻlubiyatga uchraganida, asosiy vaqtda hal qiluvchi penaltini oʻtkazib yuborgan edi.
Drogba «Chelsea» safida har doim oʻzini koʻrsata olgan. U 10 ta yirik finalda toʻqqizta gol urdi va oxir-oqibat sakkizta oʻyinda gʻalaba qozondi.
Biroq, hujumchining mahorati Kot-d’Ivuar terma jamoasini ikki marta Afcon finaliga sardor sifatida olib chiqqanida soʻndi. Penaltilar uning uchun omadsizlik boʻlib chiqdi.
2006-yilda «Fillar» mezbon Misrga qarshi penaltilar seriyasida toʻqnash keldi. Drogbaning birinchi urinishi qaytarildi va «Faraonlar» 4:2 hisobida gʻalaba qozondi.
Gʻarbiy afrikaliklar 2012-yilda finalga qaytishdi va u yerda Zambiyaga qarshi oʻyinda asosiy favoritlar edi, ammo Drogbaning penalti tepishdagi muammolari yana yuzaga keldi.
Oʻyinga 10 daqiqa qolganida, u ivuarliklarni oldinga olib chiqish uchun imkoniyatni qoʻldan boy berdi va penaltini darvozaning ustidan tepib yubordi.
Drogba keyingi penaltilar seriyasida penaltini golga aylantirdi, ammo uning jamoasi yana bir magʻlubiyatga uchradi.
Uning boshqa kampaniyalari «Fillar»ning toʻrtinchi (2008) oʻrinni egallashi va chorak finalda (2010 va 2013) turnirdan chiqib ketishi bilan yakunlandi. U 2014-yil avgust oyida xalqaro futboldagi faoliyatini yakunladi.
Olti oy oʻtgach, Kot-d’Ivuar 2015-yilgi finalda Gana ustidan gʻalaba qozondi. Gʻalati tomoni shundaki, oʻyin penaltilar seriyasida hal boʻldi.
Mamlakatidagi fuqarolar urushiga chek qoʻyishda muhim rol oʻynagan qator gʻolib futbolchi boʻlishiga qaramay, Afcon kubogi Drogba uchun ushalmas orzu boʻlib qoldi.
Futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan soʻng, George Weah (oʻngda) siyosatga oʻtdi va 2018-yildan 2024-yilgacha Liberiya prezidenti lavozimida ishladi.
Shaxsiy yutuqlar nuqtai nazaridan, sobiq «Paris St-Germain», «AC Milan» va «Chelsea» hujumchisi boshqa barcha afrikalik futbolchilardan ustun turadi.
Weah 1995-yilda «Oltin toʻp»ni qoʻlga kiritgan yagona afrikalik futbolchi boʻlib qolmoqda. U oʻsha yili ikkinchi marta Afrikaning eng yaxshi futbolchisi deb topildi.
Biroq, u oʻzining ajoyib klubdagi formasini Liberiya terma jamoasida takrorlay olmadi. Uning terma jamoasi Afcon musobaqasida atigi ikki marta ishtirok etgan. Ikkala safar ham tarkibda Weah boʻlgan.
Gʻarbiy afrikaliklar 1996-yilda Nigeriyaning musobaqadan chiqib ketishi tufayli turnirdagi debyutida atigi ikkita guruh oʻyinida ishtirok etdi. Gabon ustidan gʻalaba va Zaire (hozirgi Kongo Demokratik Respublikasi)dan magʻlubiyatdan soʻng toʻplar nisbatiga koʻra turnirni tark etdi.
Liberiya Weah faoliyatining soʻngida, 2002-yilda Afcon musobaqasiga qaytdi.
35 yoshida u Mali bilan durang oʻyinda oʻzining Afcondagi yagona golini urdi, ammo «Lone Stars» yana bir bor guruhdan chiqa olmadi.
Mamlakatiga Afrikaning eng nufuzli sport tadbirida sardorlik qilgan Weah keyinchalik oʻz millatiga global miqyosda 2018-yildan 2024-yilgacha Liberiya prezidenti sifatida yetakchilik qildi.
Kanu 1999-yilgi Afrikaning eng yaxshi futbolchisi sovrinini 2000-yilgi Afcon musobaqasida olgan, ammo oʻsha yili finalda yuragi oʻksigan edi.
Ajoyib texnikaga ega boʻlgan bu nafis hujumchi klublar safida sovrinlarga boy faoliyat olib borgan. U «Ajax» bilan Chempionlar Ligasida va «Inter Milan» bilan Uefa kubogida gʻalaba qozongan. Keyin «Arsenal»da ham muvaffaqiyatli faoliyat olib borgan.
Kanu allaqachon 1993-yilda 17 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi jahon chempionatida va 1996-yilda Olimpiada oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan jamoalarning asosiy aʼzosi sifatida Nigeriya futboli tarixida oʻz oʻrnini mustahkamlagan edi.
Biroq, Afcon kubogi unga nasib etmadi. Uning eng yaqin urinishi 2000-yilda boʻlgan, oʻshanda «Super Eagles» finalda Kamerunga penaltilar seriyasida magʻlub boʻlgan edi.
Oʻshanda 23 yoshli Kanuning penaltisini qaytarishdi va Nigeriya uning xalqaro faoliyati davomida qitʼaning eng nufuzli oʻyiniga qaytmadi.
2002, 2004, 2006 va 2010-yillarda yarim finaldagi magʻlubiyatlar, shuningdek, 2008-yilda chorak finaldan chiqib ketish kuzatildi.
Ikki karra Afrikaning eng yaxshi futbolchisi Olimpiada oʻyinlarida oltin medal bilan, Millatlar Kubogidan esa faqat kumush va bronza medallari bilan faoliyatini yakunladi.
Michael Essien Gana terma jamoasiga sardorlik qildi. Uning jamoasi 2008-yilda oʻz uyida oʻtkazilgan musobaqada yarim finalda turnirni tark etdi.
Gana oʻzining soʻnggi toʻrtta Afcon gʻalabasini 1982-yilda qoʻlga kiritgan. Bu degani, isteʼdodli futbolchilarning bir necha avlodi «Qora yulduzlar» bilan kubokni qoʻlga kirita olmadi.
Ularning orasida Essien mamlakat tarixidagi eng iqtidorli markaziy yarim himoyachi hisoblanadi.
Drogba singari, u ham 2006-yildan 2012-yilgacha «Chelsea» bilan katta muvaffaqiyatlarga erishdi, ammo bu natijani xalqaro maydonda takrorlay olmadi.
Oʻsmir Essien 2002-yilda chorak finalda magʻlub boʻlgan jamoaning bir qismi edi. Gana 2004-yilda yoʻllanma ololmadi, 2006-yilda esa jarohat unga xalaqit berdi.
U Gana mezbonlik qilgan 2008-yilgi turnirda turnirning eng yaxshi jamoasi roʻyxatiga kiritildi. Biroq, uning jamoasi yarim finalda Kamerundan magʻlub boʻldi. Keyin esa uchinchi oʻrinni qoʻlga kiritdi.
Essien 2010-yilgi turnirning oʻrtasida jarohat oldi va jamoadoshlarining 18 yil ichida birinchi marta finalga chiqishini tomosha qilishga majbur boʻldi. Ular finalda Misrga 1:0 hisobida magʻlub boʻlishdi.
U oʻz mamlakati uchun yana bir nechta oʻyin oʻtkazdi. Uning «Qora yulduz» sifatidagi porloq faoliyati doimiy jarohatlar tufayli soʻndi.
«`